DIAGNOZA SPEKTRUM AUTYZMU U DOROSŁYCH
W WARSZAWIE
Diagnoza spektrum autyzmu u osoby dorosłej pozwala lepiej zrozumieć sposób funkcjonowania, trudności oraz potrzeby, które mogą towarzyszyć jej od wielu lat.
Autyzm jest neurorozwojowym sposobem funkcjonowania, którego cechy mogą być widoczne już w dzieciństwie, ale diagnoza często zostaje postawiona dopiero w dorosłości. U części osób wcześniejsze trudności były przypisywane innym przyczynom lub przez lata udawało się je kompensować.
Jeżeli zastanawiasz się, czy Twoje doświadczenia mogą być związane ze spektrum autyzmu, kompleksowa diagnoza pozwala przyjrzeć się temu w szerszym kontekście.
Kiedy warto rozważyć diagnozę autyzmu?
Warto rozważyć diagnostykę, jeśli od dawna zauważasz u siebie trudności lub sposób funkcjonowania, którego nie potrafisz w pełni wyjaśnić.
Może to dotyczyć między innymi:
-
trudności w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji,
-
poczucia, że sytuacje społeczne wymagają dużego wysiłku,
-
trudności w rozumieniu niepisanych zasad społecznych,
-
problemów z odczytywaniem intencji, aluzji lub niejednoznacznych komunikatów,
-
potrzeby przewidywalności i rutyny,
-
silnego dyskomfortu w związku ze zmianami,
-
dużej wrażliwości na dźwięki, światło, zapachy, dotyk lub inne bodźce,
-
intensywnego zainteresowania określonymi tematami,
-
potrzeby dużej ilości czasu spędzanego samodzielnie,
-
przeciążenia po kontaktach społecznych,
-
trudności z elastycznym reagowaniem na zmiany,
-
poczucia funkcjonowania inaczej niż większość osób.
Pojedyncze cechy nie oznaczają jednak autyzmu. W diagnostyce ważne jest spojrzenie na cały obraz funkcjonowania oraz historię rozwoju.
Autyzm u dorosłych
Autyzm może wyglądać bardzo różnie u poszczególnych osób. Nie ma jednego sposobu funkcjonowania osoby w spektrum.
U części dorosłych trudności są widoczne od dzieciństwa. U innych przez wiele lat były mniej zauważalne, ponieważ osoba nauczyła się dostosowywać do oczekiwań otoczenia i rozwijać strategie kompensacyjne.
Dlatego podczas diagnozy ważne jest uwzględnienie nie tylko obecnych trudności, ale również wcześniejszych etapów życia.
Analizujemy między innymi sposób funkcjonowania w relacjach, komunikacji, codziennym życiu oraz reakcje na zmiany i bodźce.
Diagnoza autyzmu u dorosłych – jak wygląda?
Proces diagnostyczny jest dobierany indywidualnie do osoby oraz jej sytuacji.
W ramach diagnozy analizowane mogą być:
-
aktualne funkcjonowanie społeczne i komunikacyjne,
-
historia rozwoju i funkcjonowania od dzieciństwa,
-
relacje z innymi osobami,
-
sposób reagowania na zmiany i nowe sytuacje,
-
zainteresowania i powtarzalne wzorce zachowania,
-
wrażliwość sensoryczna,
-
funkcjonowanie emocjonalne,
-
trudności występujące w życiu zawodowym i prywatnym,
-
inne możliwe przyczyny obserwowanych trudności,
-
współwystępujące trudności psychologiczne i neurorozwojowe.
W przypadku bardziej złożonej diagnostyki mogą być wykorzystywane również standaryzowane narzędzia diagnostyczne. Ich dobór zależy od potrzeb konkretnej osoby.
ADI-R w diagnostyce autyzmu
Jednym z narzędzi, które może być wykorzystywane w diagnostyce spektrum autyzmu, jest ADI-R – Autism Diagnostic Interview-Revised.
ADI-R jest szczegółowym wywiadem dotyczącym między innymi historii rozwoju, komunikacji, interakcji społecznych oraz zachowań charakterystycznych dla spektrum autyzmu.
Narzędzie jest elementem szerszego procesu diagnostycznego. Wyniku ADI-R nie należy traktować jako samodzielnej diagnozy – znaczenie mają również wywiad, obserwacja oraz całościowa ocena funkcjonowania.
Diagnoza autyzmu a ADHD
ADHD i spektrum autyzmu mogą współwystępować. U części osób objawy obu tych obszarów mogą się wzajemnie nakładać lub wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Jeżeli podczas diagnostyki pojawiają się również istotne trudności charakterystyczne dla ADHD, warto uwzględnić oba obszary.
W Centrum Perspektywa prowadzimy również łączoną diagnozę ADHD i spektrum autyzmu u dorosłych.
Jeżeli interesuje Cię diagnostyka obu obszarów, zobacz:
Diagnoza ADHD i autyzmu u dorosłych – AuDHD
Diagnoza autyzmu u kobiet
Spektrum autyzmu u kobiet może przez długi czas pozostawać niezdiagnozowane. Niektóre osoby rozwijają strategie dostosowywania się do otoczenia, które mogą sprawiać, że trudności nie są łatwo zauważalne.
Dlatego podczas diagnozy warto uwzględnić również doświadczenia z wcześniejszych etapów życia, funkcjonowanie społeczne oraz wysiłek związany z dostosowywaniem się do oczekiwań otoczenia.
Nie oznacza to jednak, że istnieje jeden „typowy” sposób prezentowania się autyzmu u kobiet. Każda diagnoza wymaga indywidualnej oceny.
Diagnoza autyzmu a maskowanie
Niektóre osoby przez lata uczą się naśladować zachowania społeczne, obserwować innych i dostosowywać swoje reakcje do sytuacji.
Takie strategie mogą pomagać w codziennym funkcjonowaniu, ale jednocześnie mogą być bardzo obciążające.
Podczas diagnozy warto więc rozmawiać nie tylko o tym, jak osoba zachowuje się w danej sytuacji, ale również o tym, ile wysiłku wymaga od niej funkcjonowanie w środowisku społecznym.
Co daje diagnoza spektrum autyzmu?
Diagnoza może pomóc uporządkować doświadczenia i lepiej zrozumieć własny sposób funkcjonowania.
Dla części osób jest odpowiedzią na pytania dotyczące wieloletnich trudności w relacjach, komunikacji, przetwarzaniu bodźców czy radzeniu sobie ze zmianami.
Może również pomóc określić, jakiego rodzaju wsparcie będzie najbardziej pomocne w codziennym życiu.
Diagnoza nie zmienia tego, kim jesteś. Może natomiast pomóc lepiej zrozumieć własne potrzeby i sposób funkcjonowania.
Diagnoza autyzmu w Centrum Perspektywa
W Centrum Perspektywa prowadzimy diagnostykę spektrum autyzmu u osób dorosłych w Warszawie.
Proces diagnostyczny dobierany jest do indywidualnej sytuacji osoby zgłaszającej się na diagnozę. W razie potrzeby może obejmować między innymi szczegółowy wywiad oraz narzędzia wspierające ocenę spektrum autyzmu, takie jak ADI-R.
Jeżeli zastanawiasz się, czy potrzebujesz diagnozy autyzmu, możesz skontaktować się z nami i opisać swoje trudności. Pomożemy określić, jaki zakres diagnostyki będzie odpowiedni.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można zdiagnozować autyzm w dorosłości?
Tak. Autyzm jest neurorozwojowym sposobem funkcjonowania, którego cechy mogą być obecne od dzieciństwa, ale diagnoza może zostać postawiona dopiero w wieku dorosłym.
Czy test na autyzm wystarczy do diagnozy?
Nie. Testy i kwestionariusze mogą być pomocne jako element oceny, ale diagnoza wymaga szerszego spojrzenia na funkcjonowanie osoby, jej historię rozwoju oraz występujące trudności.
Czy ADI-R jest diagnozą autyzmu?
Nie. ADI-R jest narzędziem wspierającym proces diagnostyczny. Wynik powinien być interpretowany w kontekście pozostałych informacji zebranych podczas diagnozy.
Czy można mieć jednocześnie ADHD i autyzm?
Tak. ADHD i spektrum autyzmu mogą współwystępować. Jeśli podejrzewasz u siebie oba obszary, możliwa jest łączona diagnostyka ADHD i autyzmu.
Czy diagnoza autyzmu obejmuje również ADHD?
Nie zawsze. Zakres diagnostyki zależy od celu procesu i sytuacji konkretnej osoby. Jeżeli chcesz ocenić zarówno ADHD, jak i spektrum autyzmu, warto wybrać łączoną diagnostykę obu obszarów.
Czy diagnoza autyzmu jest możliwa, jeśli dobrze funkcjonuję zawodowo?
Tak. Dobre funkcjonowanie w jednym obszarze życia nie wyklucza występowania cech spektrum autyzmu. Podczas diagnozy analizuje się funkcjonowanie osoby w szerszym kontekście.
Czy diagnoza autyzmu może być wykonana u osoby, która wcześniej miała inne rozpoznanie?
Tak. W diagnostyce bierze się pod uwagę również inne możliwe wyjaśnienia trudności oraz współwystępujące problemy. Kompleksowa ocena ma pomóc w lepszym rozumieniu całego obrazu funkcjonowania.
Umów diagnozę autyzmu
Jeśli zastanawiasz się, czy Twoje trudności mogą być związane ze spektrum autyzmu, możesz skontaktować się z Centrum Perspektywa i ustalić odpowiedni zakres diagnostyki.
Diagnoza spektrum autyzmu u dorosłych w Warszawie – Centrum Perspektywa.
