Zdrada w związku – czym jest i jak sobie z nią poradzić?
Zaktualizowano: 13 wrz
Zdrada w związku może bardzo mocno zachwiać poczuciem bezpieczeństwa, zaufaniem i obrazem wspólnej przyszłości. Dla jednej osoby zdradą będzie kontakt seksualny z kimś innym, dla innej również emocjonalne zaangażowanie, flirt, wymiana intymnych wiadomości czy ukrywanie relacji z inną osobą.
Nie istnieje jedna definicja zdrady, która pasowałaby do każdej pary. O tym, co jest przekroczeniem granic w związku, w dużej mierze decydują zasady i ustalenia konkretnej pary. Problem pojawia się wtedy, gdy te granice zostają przekroczone, a jedna z osób doświadcza utraty zaufania i poczucia bezpieczeństwa.
Zdrada nie musi oznaczać końca związku. Nie każda para chce jednak pozostać razem i nie każdą relację można lub trzeba odbudowywać. Jeśli para decyduje się na dalsze bycie razem, potrzebuje zwykle czasu, szczerości i pracy nad tym, co wydarzyło się w relacji.
Czym jest zdrada w związku
Zdrada to naruszenie zaufania i granic obowiązujących w danej relacji. Najczęściej kojarzymy ją z kontaktem seksualnym z osobą trzecią, ale zdrada może mieć również charakter emocjonalny lub odbywać się za pośrednictwem internetu.
To, co jedna para uznaje za zdradę, dla innej może być zachowaniem mieszczącym się w ustalonych granicach związku. Dlatego ważne są nie tylko same zachowania, ale również wcześniejsze ustalenia między partnerami oraz to, czy dane zachowanie było ukrywane.
W relacjach, w których partnerzy uzgodnili większą swobodę seksualną, kontakt z innymi osobami nie musi oznaczać zdrady. Kluczowe znaczenie ma wtedy przestrzeganie wspólnie ustalonych zasad i wzajemna szczerość.
Rodzaje zdrady
Zdrada fizyczna
Zdrada fizyczna wiąże się z kontaktem seksualnym lub intymnym z osobą spoza związku. Dla niektórych par będzie nią stosunek seksualny, dla innych również pocałunek, dotykanie czy inne zachowania o charakterze seksualnym.
Granice nie zawsze są oczywiste. Dlatego warto rozmawiać o nich wcześniej, zamiast zakładać, że partner lub partnerka rozumie je dokładnie tak samo.
Zdrada emocjonalna
Zdrada emocjonalna może pojawić się wtedy, gdy relacja z inną osobą zaczyna mieć charakter intymny i emocjonalny, a partner zostaje z niej wykluczony.
Może obejmować między innymi:
silne zaangażowanie emocjonalne w relację z osobą trzecią,
dzielenie się z nią bardzo osobistymi informacjami,
flirtowanie,
wymianę intymnych lub seksualnych wiadomości,
ukrywanie kontaktu przed partnerem,
porównywanie partnera z osobą trzecią,
fantazjowanie lub budowanie relacji o charakterze romantycznym.
Nie każde zauroczenie czy sympatia do innej osoby oznacza jednak zdradę. Istotne znaczenie ma sposób, w jaki dana relacja jest przeżywana, jakie granice zostały ustalone w związku i czy dochodzi do ich świadomego przekraczania.
Zdrada w internecie
Rozwój technologii sprawił, że część relacji pozamałżeńskich i pozapartnerskich przeniosła się do internetu.
Seksualne wiadomości, wymiana intymnych zdjęć, aplikacje randkowe, ukrywane kontakty czy długotrwałe relacje emocjonalne online mogą być przez jedną osobę uznane za zdradę, a przez drugą za zachowanie mniej znaczące.
Dlatego również w tym obszarze warto jasno ustalać granice.
Co może być uznawane za zdradę?
Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, co dokładnie jest zdradą. W różnych związkach granice mogą wyglądać inaczej.
Dla jednej pary problemem będzie pocałunek, dla innej flirt, wymiana wiadomości z podtekstem seksualnym czy korzystanie z aplikacji randkowej. W jeszcze innej relacji partnerzy mogą świadomie zgodzić się na kontakty seksualne z innymi osobami.
Dlatego ważniejsze od tworzenia uniwersalnej listy „dozwolonych” i „zakazanych” zachowań jest ustalenie, jakie zasady obowiązują w konkretnej relacji.
Czy flirt to zdrada?
Może nią być, jeśli partnerzy uznają flirtowanie z innymi osobami za przekroczenie ustalonych granic. Dla części par niewinny flirt nie będzie problemem, dla innych może być ważnym naruszeniem zaufania.
Czy pocałunek to zdrada?
Dla wielu osób tak. Ostatecznie znaczenie pocałunku zależy jednak od granic konkretnego związku i od tego, jakie znaczenie nadają mu obie osoby.
Czy seks oralny to zdrada?
Jeżeli para uznaje kontakty seksualne z innymi osobami za przekroczenie granic związku, seks oralny może być przez nią traktowany jako zdrada fizyczna.
Czy wiadomości z inną osobą mogą być zdradą?
Tak. Szczególnie jeśli wiadomości mają charakter intymny lub seksualny, są ukrywane przed partnerem albo towarzyszy im emocjonalne zaangażowanie.
Samo pisanie z inną osobą nie musi jednak oznaczać zdrady. Znaczenie ma kontekst i zasady obowiązujące w danej relacji.
Dlaczego ludzie zdradzają?
Nie ma jednej przyczyny zdrady. Czasami jest ona związana z trudnościami w związku, niezaspokojonymi potrzebami, kryzysem lub problemami z bliskością. W innych przypadkach większe znaczenie mają indywidualne potrzeby, sposób radzenia sobie z emocjami, poszukiwanie potwierdzenia własnej atrakcyjności czy trudność w podejmowaniu odpowiedzialnych decyzji.
Wśród możliwych czynników można wymienić między innymi:
niezadowolenie z relacji lub życia seksualnego,
długotrwały brak bliskości,
rutynę i poczucie oddalenia od partnera,
potrzebę uwagi, czułości lub akceptacji,
poszukiwanie nowych doświadczeń,
silne zauroczenie inną osobą,
potrzebę potwierdzenia własnej atrakcyjności,
trudność w komunikowaniu swoich potrzeb,
kryzys osobisty lub życiowy,
chęć zemsty lub odreagowania złości,
trudności z bliskością i zaangażowaniem,
impulsywność i podejmowanie decyzji bez uwzględnienia ich konsekwencji.
Czasami powodów jest kilka i trudno wskazać jeden, który wyjaśnia całe zachowanie.
Warto też podkreślić, że problemy w związku mogą być jednym z czynników związanych ze zdradą, ale nie oznaczają, że osoba zdradzona jest odpowiedzialna za decyzję partnera o zdradzie. Za samo przekroczenie granicy odpowiada osoba, która jej dokonała.
Jeśli para chce zostać razem, ważne może być jednak przyjrzenie się temu, co działo się w związku przed zdradą i co doprowadziło do obecnego kryzysu.
Dlaczego zdrady w relacji boimy się "najbardziej"
Gdy ktoś nas zdradzi przeżywamy cały wachlarz emocji od złości, gniewu, nienawiści, chęci zemsty, po smutek, wstyd, poczucie winy. Zdrada uderza nie tylko w naszą relację, ale również w naszą samoocenę.
Często osoba zdradzona obwinia się i zadaje sobie pytania, czy jest wystarczająco atrakcyjna, mądra, fajna, wystarczająco dobra. Porównuje się do kochanki/kochanka. Pojawia się lęk przed porzuceniem i samotnością, ale jednocześnie lęk przed oceną społeczną. Przyjaciele czy rodzina mogą dawać rady, czy para powinna się rozstać, czy być razem np. ze względu na dzieci, co dodatkowo wzmacnia lęk i niepewność. Czy powinnam/powinienem unieść się honorem? Co o mnie pomyślą inni, gdy wybaczę zdradę? Co jeśli wcześniej sam/sama radziłam innym a teraz nie mam pewności, czy sam/sama zastosuję się do tego, co w innej relacji wydawało mi się tak proste i oczywiste.
Co czuje osoba zdradzona?
Odkrycie zdrady może wywołać bardzo silne i zmienne emocje. Pojawić się może złość, smutek, żal, niedowierzanie, wstyd, lęk, poczucie straty czy bezradność.
Wiele osób zaczyna również podważać własną wartość:
„Czy jestem wystarczająco atrakcyjna lub atrakcyjny?”
„Czego zabrakło w naszym związku?”
„Czy partner kocha mnie mniej?”
„Czy coś przeoczyłam lub przeoczyłem?”
„Czy mogłam lub mogłem temu zapobiec?”
Częste jest także porównywanie się z osobą trzecią, potrzeba poznania wszystkich szczegółów oraz trudność w odzyskaniu poczucia bezpieczeństwa.
Osoba zdradzona może jednocześnie chcieć odejść i bać się utraty związku. Może czuć złość, a chwilę później tęsknotę. Takie sprzeczne emocje są możliwe i nie oznaczają, że trzeba natychmiast podjąć decyzję o przyszłości związku.
Kto jest „winny” zdrady w relacji
Choć decyzję o zdradzie podejmuje wyłącznie osoba zdradzająca, to jednak niewierność jest informacją dla związku, że dzieje się w nim coś niedobrego, prawdopodobnie już od dłuższego czasu i odpowiedzialność za to ponoszą obie strony. Takie spojrzenie na sprawę może pomóc w przepracowaniu zdrady, zmierzeniu się z tym, co w relacji było złego, czy niewystarczającego i umożliwi pójście dalej. W przeciwnym razie osoba zdradzona może „nie chcieć” zrezygnować z roli ofiary, osoby zdradzonej i świadomie bądź nie, używać różnych mechanizmów mających wzbudzać poczucie winy partnera/partnerki, kontrolując ją tym samym. Pozycja ofiary daje też moralną wyższość nad osobą zdradzającą i skutecznie blokuje możliwość rozwoju wynikającą z doświadczenia zdrady.
Czy można wybaczyć zdradę?
Tak, ale wybaczenie nie jest obowiązkiem i nie musi oznaczać pozostania w związku.
Można wybaczyć i zdecydować się na rozstanie. Można również pozostać razem, mimo że proces odbudowy zaufania trwa długo.
Po zdradzie warto dać sobie czas na odpowiedź na ważniejsze pytania:
Czy chcemy nadal być razem?
Czy osoba, która zdradziła, bierze odpowiedzialność za swoje zachowanie?
Czy jest gotowa na szczerość i odbudowę zaufania?
Czy obie osoby chcą pracować nad relacją?
Czy poza zdradą w związku są również obszary, które dają poczucie bliskości i bezpieczeństwa?
Czy możliwe jest stworzenie nowych zasad funkcjonowania związku?
Nie ma jednego właściwego rozwiązania. Dla jednej pary najlepszą decyzją będzie próba odbudowania relacji, dla innej rozstanie.
Jak odbudować zaufanie po zdradzie?
Odbudowanie zaufania po zdradzie zwykle nie jest szybkim procesem. Sama deklaracja „to się już nie powtórzy” może być niewystarczająca, jeśli osoba zdradzona nadal nie czuje się bezpiecznie.
Ważne może być:
Wzięcie odpowiedzialności za zdradę.Osoba, która zdradziła, powinna być gotowa uznać konsekwencje swojego zachowania, zamiast przerzucać odpowiedzialność na partnera.
Szczera rozmowa.Para może potrzebować rozmowy o tym, co się wydarzyło, jakie granice zostały przekroczone i czego obie osoby potrzebują, aby móc dalej funkcjonować w relacji.
Ustalenie nowych granic.Po zdradzie często trzeba ponownie określić zasady dotyczące kontaktów z innymi osobami, internetu, seksualności czy prywatności.
Czas i konsekwencja.Zaufanie odbudowuje się przede wszystkim poprzez powtarzające się doświadczenia bezpieczeństwa, przewidywalności i zgodności słów z zachowaniem.
Praca nad relacją.Jeżeli zdrada była związana z wcześniejszymi problemami w związku, warto przyjrzeć się również komunikacji, bliskości, konfliktom i niezaspokojonym potrzebom.
Czy terapia par pomaga po zdradzie?
Zdrada jest jednym z powodów, dla których pary zgłaszają się na psychoterapię. Wspólna praca może pomóc uporządkować emocje, lepiej zrozumieć to, co wydarzyło się w relacji, oraz zdecydować, czy i w jaki sposób para chce ją odbudowywać.
Psychoterapia par nie musi mieć z góry założonego celu w postaci „uratowania związku”. Może pomóc partnerom spokojniej przyjrzeć się sytuacji i podjąć bardziej świadomą decyzję dotyczącą przyszłości.
W zależności od potrzeb para może pracować między innymi nad:
odbudową zaufania,
komunikacją,
bliskością emocjonalną i fizyczną,
granicami w związku,
konfliktami,
poczuciem bezpieczeństwa,
konsekwencjami zdrady,
decyzją o pozostaniu razem lub rozstaniu.
Jeśli doświadczacie kryzysu po zdradzie i trudno jest Wam samodzielnie rozmawiać o tym, co się wydarzyło, pomocna może być psychoterapia par lub psychoterapia par jednopłciowych.
W Centrum Perspektywa prowadzimy również psychoterapię małżeńską oraz terapię par w różnych podejściach terapeutycznych.
Zdrada a decyzja o rozstaniu
Nie każda zdrada musi prowadzić do rozpadu związku, ale też nie każdą relację trzeba za wszelką cenę ratować.
Warto przyjrzeć się temu, czy obie osoby rzeczywiście chcą pracować nad związkiem i czy możliwe jest odbudowanie podstawowego poczucia bezpieczeństwa.
Czasami kryzys po zdradzie staje się momentem, w którym para po raz pierwszy naprawdę rozmawia o swoich potrzebach, granicach i trudnościach. Innym razem zdrada ujawnia, że relacja od dłuższego czasu nie daje jednej lub obu osobom poczucia bliskości i bezpieczeństwa.
Nie ma jednej właściwej odpowiedzi na pytanie, czy po zdradzie warto zostać razem. To decyzja, którą każda para musi podjąć indywidualnie.
Kiedy warto poszukać pomocy?
Warto rozważyć konsultację ze specjalistą, jeśli rozmowy o zdradzie kończą się ciągłymi kłótniami, wzajemnym oskarżaniem lub całkowitym wycofaniem.
Pomoc może być szczególnie potrzebna, gdy:
zaufanie zostało poważnie naruszone,
jedna z osób stale kontroluje drugą,
para nie potrafi rozmawiać bez eskalacji konfliktu,
pojawiają się silne emocje, z którymi trudno sobie poradzić,
partnerzy nie wiedzą, czy chcą pozostać razem,
obie osoby chcą odbudować relację, ale nie wiedzą, od czego zacząć.
Psychoterapia par może być przestrzenią do spokojnego przyjrzenia się temu, co wydarzyło się w związku, oraz do pracy nad jego dalszym kształtem.
Zdrada może głęboko zranić, ale nie musi automatycznie oznaczać końca relacji. Niezależnie od tego, czy para zdecyduje się odbudowywać związek, czy rozważa rozstanie, ważne jest, aby decyzja wynikała z rzeczywistych potrzeb i możliwości obu osób, a nie wyłącznie z presji otoczenia.
Jeśli potrzebujecie wsparcia w przejściu przez kryzys, możecie umówić się na psychoterapię par w Centrum Perspektywa w Warszawie. Jeżeli podjęliście decyzję o rozstaniu, również możecie skorzystać z pomocy specjalisty i umówić się na wsparcie okołorozwodowe.
Komentarze